Praga położona jest na wzgórzach leżących po obu brzegach rzeki Wełtawy przecinającej miasto z północy na południe. Różnice wysokości w obrębie miasta dochodzą do 200 metrów. Obszar 496 km kwadratowych zamieszkuje 1210000 mieszkańców (dane z 1996 roku), z czego tylko niewielka część to słowacka mniejszość, reszta to prawie wyłącznie Czesi.

Praga, jako ważna metropolia wielonarodowej monarchii austro-węgierskiej, była miastem na wskroś kosmopolitycznym. Jeszcze w połowie XX wieku w mieście istniały duże skupiska ludności niemieckiej i żydowskiej. Od niedawna, tzn. od upadku komunizmu Praga stała się Mekką”wolnych duchów” z całego świata; ocenia się, że w stolicy Czech istnieje kilkudziesięciotysięczna kolonia obcokrajowców, głównie Amerykanów.

Współczesna Praga jest bardzo ciekawym obiektem badań dla demografów, czyli naukowców zajmujących się strukturą ludności. Miasto charakteryzuje bowiem wyraźna ilościowa przewaga kobiet nad mężczyznami przy czym wśród tych pierwszych znaczną część stanowią kobiety w wieku średnim lub starsze. Jest to jedna z przyczyn niskiego przyrostu naturalnego w Pradze. Poza ty, zgodnie z trendami ogólnoświatowymi, Czesi świadomie decydują się na małe rodziny. Pewna rolę odgrywać może brak mieszkań – wiele kamienic w śródmieściu jest przeludnionych i zaniedbywanych; liczne wymagają natychmiastowego remontu. Mimo przełomu końca lat 90. i upadku komunizmu, tylko 15% lokali mieszkalnych znajduje się w rękach prywatnych właścicieli.

Tę trudną sytuację mieszkaniową w mieście mają uzdrowić nowe osiedla mieszkaniowe powstające na terenach przylegających do stolicy – w Mieście Północnym (Severni mesto), Mieście Południowym (Jaźni mesto) i Mieście Południowo-Zachodnim (Jihozapadni mesto). Niemal połowę wszystkich pracujących w przedsiębiorstwach produkcyjnych stanowią kobiety, a odsetek zatrudnionych w oświacie, służbie zdrowia i handlu jest jeszcze wyższy.

Przez tereny dzisiejszej Pragi już tysiące lat temu przebiegały szlaki handlowe łączące Europę północną z południową. W okolicach Pragi odkryto wiele zabytków z epoki kamiennej., wykopaliska archeologiczne wykazały, że pierwsi neolityczni osadnicy uprawiali tu ziemię już przed 7 tysiącami lat. Około roku 500 p.n.e. dotarli tu Celtowie i wybudowali swoją warownię w leżącym na południe od Pragi Zakiście. Między IV a VI wiekiem na tereny dzisiejszych Czech przywędrowały plemiona słowiańskie. Słowianie osiedlili się na obu brzegach Wełtawy, następnie zostali czasowo wyparci przez Awarów, nazywanych też Obarami.

Początki współczesnej Pragi sięgają drugiej połowy IX wieku. Pierwszą budowlą był warowny zamek Hrad wzniesiony na wzgórzu na lewym brzegu Wełtawy, w X zaś wieku powstał Wyszehrad, zbudowany na wzgórzu wznoszącym się na prawym brzegu rzeki. Wkrótce Borzywój I z dynastii Przemyślidów, pierwszy historyczny władca Czech, wzniósł na leżącym po drugim brzegu rzeki wzgórzu Hradczany pierwszy drewniany kościół. Obecnie w miejscu tym stoi potężny zamek- siedziba władców Czech

Według legendy założycielami Pragi byli księżniczka Libusza i jej mąż Przemysł – protoplasci potężnej dynastii Przemyślidów. Para ta miała rzekomo mieszkać w pięknym zamku na skałach Wyszehradu. Rzeczywiście według źródeł historycznych to właśnie Przemyślidzi ustanowili w tym miejscu stolicę swojego państwa. DynastiaPrzemyslidów panowała od 800 do 1306 roku. Jej najsłynniejszym przedstawicielem był król Wacław, zwany Świętym – legendarny bohater Czechów – zamordowany przez swojego brata, Bolesława w 939 roku.

Od X wieku Praga zaczęła się szybko rozwijać; w 973 roku miasto stało się siedzibą biskupstwa Czech. Wkrótce Praga wyrosła na polityczne i kulturalne centrum królestwa Czech. Szczyt potęgi tego miasta przypada na XIV stulecie, kiedy to czeski król, Karol IV (1316-1378) włożył na głowę koronę Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Za jego panowania w Pradze ustanowiono arcybiskupstwo i założono pierwszy w tej części Europy uniwersytet (1348). Wielu profesorów uniwersytetu praskiego przeniosło się później do założonej w 1364 roku w Krakowie Akademii. Uniwersytet Karola stał się wzorem dla powstałej później uczelni krakowskie.

Na początku XV wieku Praga stała się ważnym ośrodkiem protestantyzmu. Na czele ruchu stał wieli reformator. Jan Hus (1369-1415). Hus, znajdujący się po dużym wpływem angielskiego myśliciela Hojna Wycliffa, w swoich kazaniach poddawał ostrej krytyce kościół katolicki. Zyskał wielką popularność wśród wiernych, został natomiast znienawidzony przez hierarchów kościoła, w wyniku czego, w 1415 roku został spalony na stosie.

Śmierć Husa spowodowała wybuch zamieszek. Na czele zbuntowanej praskiej biedoty stanął ksiądz Jan Zelivski. W 1419 roku tłum wtargnął do ratusza Nowego Miasta i wyrzucił przez okno znajdujących się tam 7 katolickich rajców miejskich. Zdarzenie to nazwano pierwszą defenestracją praską. Druga defenestracja miała miejsce w roku 1618, kiedy czeska protestancka szlachta wyrzuciła przez okno z zamku na Hradczanach delegację Habsburgów. Dwaj namiestnicy cesarscy przeżyli, jednak zdarzenie to przyczyniło się do wybuchu wojny trzydziestoletniej (1618-1648). Po zwycięstwie Habsburgów Habsburgów bitwie pod Białą Górą, niedaleko Pragi, miasto znalazło się pod silnymi wpływami niemieckim, wkrótce też zaczęło tracić swoje dotychczasowe społeczne znaczenie.

W XVIII wieki Praga, która dotychczas formalnie składała się z kilku mniejszych, samodzielnych miast (Stare Miasto, Mała Strana, Hradczany i Nowe Miasto), połączyła się w jeden organizm miejski. W tym czasie nastąpiła też wielka rozbudowa miasta; wzniesiono wiele nowych kamienic i kościołów – od tego momentu zaczęto ją nazywać „miastem stu wież”. W XIX wieku Praga stała się ośrodkiem odrodzenia narodowego. Czechów. Kiedy po zakończeniu pierwszej wojny światowej w 1918 r., na mocy postanowień traktatu wersalskiego, powstało nowe państwo – Czechosłowacja, jego stolicą została właśnie Praga. W latach 20. i 30. Czechosłowacja była państwem w pełni demokratycznym. W 1939 r. Niemcy dokonali aneksji Czech i przez 7 lat Praga znajdowała się pod okupacją. Po drugiej wojnie światowej Czechosłowacja znalazła się w strefie wpływów radzieckich aż do 1989 r. rządzona była przez komunistów.

Od stycznia do sierpnia 1968 roku rząd Aleksandra Dubceka próbował wprowadzić w życie liberalne reformy (tzw. „praska wiosna”). Reformy Dubceka sprawiły, że ZSRR poczuł zagrożenie swoich interesów w Europie Wschodniej, w wyniku czego w sierpniu 1968 roku do Czechosłowacji wkroczyły wojska Układu Warszawskiego Warszawskiego rząd Dubceka został odsunięty od władzy.

W 1990 roku po tak zwanej „aksamitnej rewolucji” upadł komunistyczny reżim i do Czechosłowacji wróciła demokracja. Po tym jak w roku 1992 Czechosłowacja podzieliła się na dwa państwa – Słowację i Czechy – Praga została stolicą Republiki Czeskiej.

Praga jest politycznym, kulturalnym , naukowym i gospodarczym centrum Czech. Jest też największym ośrodkiem przemysłowym kraju. Rozwinięty jest tu przemysł maszynowy, chemiczny, włókienniczy, meblarski i spożywczy (m.in. piwowarski). Na obrzeżach Pragi znajduje się też wielka wytwórnia filmowa Barrandov. Miasto jest ważnym węzłem kolejowym; znajdują się tu trzy duże dworce pasażerskie i trzy duże stacje towarowe. Praga jest też ważnym portem rzecznym na międzynarodowym szlaku wodnym Wełtawa-Łaba.

W mieście funkcjonuje dobrze zorganizowany system komunikacji miejskiej. Po Pradze można poruszać się tramwajami, autobusami i wybudowanym w latach 70. metrem. Około 20 km na północny zachód od centrum znajduje się port lotniczy Ruzyne obsługujący połączenia z większości europejskich stolic i niektóre trasy transkontynentalne.

Mimo rozbudowanego systemu komunikacji zbiorowej i stosunkowo dobrych dróg, w godzinach szczytu w centrum miasta nieustannie tworzą się korki. Ostatnio miejscy planiści postanowili rozwiązać ten problem i zamierzają wybudować dziesięć rozchodzących się promieniście szerokich arterii, które połączyłyby centrum miasta z drogami wlotowymi i dalej z siecią dróg krajowych.

Stara Praga chociaż intensywnie modernizowana, zachowała swój pierwotny wygląd; uliczki są tu wąskie i kręte, co chwila natknąć się też można na wspaniałe zabytki architektury, głównie budowle gotyckie i barokowe. W starych barokowych i secesyjnych pałacach mieszczą się dziś ministerstwa i ambasady. Praga prawie nie ucierpiała w wyniku działań wojennych, dzisiaj na listę zabytków wpisanych jest aż 1700 budynków.

Najpopularniejszymi obiektami rekreacyjnymi są: Centrum Sportowe im. Juliusza Bucika i miejskie zoo. W skład wielkiego kompleksu sportowego na Strahovie wchodzą między innymi trzy stadiony, największy z nich, Spartakiadowy, może pomieścić aż 250 tysięcy kibiców.

Wokół zabytkowego centrum Pragi rozciągają się tereny zajęte na przemian przez osiedla mieszkaniowe albo przez zakłady przemysłowe. W praskich osiedlach –„sypialniach” mieszka ponad połowa mieszkańców miasta, większość z nich pracuje w pobliskich zakładach przemysłowych. Otoczenie Prago pierścieniem osiedli i zakładów przemysłowych jest wynikiem prowadzonej w latach 50. polityki decentralizacji miasta; chodziło o stworzenie samodzielnych minicentrów w dzielnicach peryferyjnych.

Praga jest uważana za jedną z najpiękniejszych stolic Europy. Przez tysiąc lat swojej historii miasto nieustannie się rozwijało, od niewielkiej osady na początku naszego tysiąclecia po wielką, tętniącą życiem współczesną metropolię.

Wielka różnorodność stylów architektonicznych świadczy o tym, że miasto w różnych okresach przeżywało swoje upadki i wzloty; każdy okres prosperity pozostawił swój ślad w architekturze. Stare centrum Prago powstało jeszcze w średniowieczu. Budowę najstarszego praskiego mostu, mostu Karola, rozpoczęto w 1347 roku. Na lewym zachodnim brzegu Wełtawy znajduje się Ogród Królewski i dominujące nad całym miastem wzgórze zamkowe Hradczany z gotycką katedrą Św. Wita i zamkiem królewskim (XII-XVII w.) oraz liczymi pałacami. Zamek był pierwotnie siedzibą czeskich królów, obecnie urzęduje w nim prezydent republiki. Pobliska Mała Strana słynie z parków, ogrodów i gotyckiego kościoła św. Wawrzyńca.

Na prawym, wschodnim brzegu Wełtawy położone są Stare i Nowe Miasto, z licznymi zabytkami, wśród których dominują kościoły i ich strzeliste wieże. Od nich właśnie pochodzi popularne określenie „miasto stu wież”. Na prawym brzegu znajduje się również Josefov, część miasta zamieszkana ogniś przez Żydów.

Pradze istnieją trzy stare cmentarze: żydowski (pochowany jest tu między innymi słynny rabin Jehuda Lówa ben Bealea); Olsanky(spoczywa tu Franz Kafka, autor Procesu); Wyszehradzki (znajduje się tu nagrobek K. Capka).

Niedaleko zamku na Hradczanach znajduje się słynna Złota Uliczka. Jest to wąska uliczka zabudowana miniaturowymi domkami. W jednym z nich mieszkał i tworzył jeden z najwybitniejszych pisarzy XX wieku, piszący w języku niemieckim Żyd, Franz Kafka.

Centrum miasta z Placem Wacława (Vaclavske namesti) – właściwie szerokim bulwarem – ukształtowało się w XIX wieku. Swoim rozmachem wyróżnia się na tle wąskich uliczek Starego Miasta. Vaclavske namesti było też świadkiem wielu ważnych momentów w historii Czech- to tu w 1969 roku w proteście przeciwko radzieckiej inwazji podpalił się i zginął w płomieniach Jan Palach. W 1989 roku na placu zgromadziło się ponad pół miliona demonstrantów żądających reform i obalenia komunizmu. Rząd ustąpił, a nowym prezydentem republiki ogłoszono opozycyjnego dramaturga Vaclava Hala. Wszystko to odbyło się w tak spokojnej atmosferze, że ten największy w powojennej historii kraju przełom zyskał sobie miano „aksamitnej rewolucji”.

Do najwspanialszych architektonicznych zabytków miasta należą romańska bazylika św. Jerzego na Hradczanach (Hradczanach, XII, XVII w.), gotycka katedra św. Wita (XIV-XV, XIX-XX),barokowe pałace Wallensteinów i Clam-Gallas, klasycystyczne Muzeum B.Smetany, neoklasycystyczne Muzeum Narodowe i Teatr Narodowy. Do atrakcji miasta należy tez najstarsza w Europie Środkowej synagoga – Staronova.

Bujne przed wojna życie kulturalne Pragi, w latach 1948 – 89 stopniowo coraz bardziej podupadało tłamszone cenzurą i biurokracją. Na szczęście w grudniu 1989 roku na nowo ożyło.

Muzyka zawsze odgrywała wielka rolę w życiu Prażan. Obecnie w mieście istnieją i występują dwie wielkie orkiestry: Praska Orkiestra Symfoniczna i Czescy Filharmonicy, ci ostatni pod dyrekcją cieszącego się uznaniem na całym świecie Vaclava Neumana. Doroczny festiwal muzyczny Praska Wiosna poświęcony jest w dużej części twórczości słynych czeskich kompozytorów Antoniego Dworaka ( 1841-1904), Leosa Janaczka (1854-1928) i Bedricha Metany (1824 – 1884)

Bardzo bogate jest też życie teatralne – w Pradze funkcjonuje około 20 scen teatralnych, teatralnych których największą estymą cieszy się Teatr Narodowy(Narodni divadlo). Oprócz Narodowego wielką popularnością cieszą się tez takie sceny jak: Teatr im. J.K. Tyla i muzyczny Teatr im. B Metany.

Największym spośród wielu praskich muzeów galerii jest założone w 1818 roku Muzeum Narodowe. W 1981 r. zakończono budowę miejskiego Pałacu Kultury, istnieje też duże muzeum rzeźby współczesnej. Oprócz tego jest tu oczywiście muzeum Pragi, w którym zgromadzono liczne zabytki dotyczące bogatej historii miasta, m.in. stare sztychy i fotografie, przedmioty codziennego użytku i szereg miejskich dokumentów.

W Pradze istnieje 11 wyższych uczelni. Między innymi są to: założone w 1348 roku Uniwersytet Karola i cieszące się międzynarodowym prestiżem Akademia Sztuk Pięknych i Akademia Muzyczna. W Pradze mieści się też siedziba Czeskiej Akademii Nauk i wielu innych instytutów badawczych.