Praga położona jest na wzgórzach leżących po obu brzegach rzeki Wełtawy przecinającej miasto z północy na południe. Różnice wysokości w obrębie miasta dochodzą do 200 metrów. Obszar 496 km kwadratowych zamieszkuje 1210000 mieszkańców (dane z 1996 roku), z czego tylko niewielka część to słowacka mniejszość, reszta to prawie wyłącznie Czesi.
Praga, jako ważna metropolia wielonarodowej monarchii austro-węgierskiej, była miastem na wskroś kosmopolitycznym. Jeszcze w połowie XX wieku w mieście istniały duże skupiska ludności niemieckiej i żydowskiej. Od niedawna, tzn. od upadku komunizmu Praga stała się Mekką”wolnych duchów” z całego świata; ocenia się, że w stolicy Czech istnieje kilkudziesięciotysięczna kolonia obcokrajowców, głównie Amerykanów.
Współczesna Praga jest bardzo ciekawym obiektem badań dla demografów, czyli naukowców zajmujących się strukturą ludności. Miasto charakteryzuje bowiem wyraźna ilościowa przewaga kobiet nad mężczyznami przy czym wśród tych pierwszych znaczną część stanowią kobiety w wieku średnim lub starsze. Jest to jedna z przyczyn niskiego przyrostu naturalnego w Pradze. Poza ty, zgodnie z trendami ogólnoświatowymi, Czesi świadomie decydują się na małe rodziny. Pewna rolę odgrywać może brak mieszkań – wiele kamienic w śródmieściu jest przeludnionych i zaniedbywanych; liczne wymagają natychmiastowego remontu. Mimo przełomu końca lat 90. i upadku komunizmu, tylko 15% lokali mieszkalnych znajduje się w rękach prywatnych właścicieli.
Tę trudną sytuację mieszkaniową w mieście mają uzdrowić nowe osiedla mieszkaniowe powstające na terenach przylegających do stolicy – w Mieście Północnym (Severni mesto), Mieście Południowym (Jaźni mesto) i Mieście Południowo-Zachodnim (Jihozapadni mesto). Niemal połowę wszystkich pracujących w przedsiębiorstwach produkcyjnych stanowią kobiety, a odsetek zatrudnionych w oświacie, służbie zdrowia i handlu jest jeszcze wyższy. Czytaj dalej »
Posted in Praga | No Comments »
Według legendy założycielami Pragi byli księżniczka Libusza i jej mąż Przemysł – protoplasci potężnej dynastii Przemyślidów. Para ta miała rzekomo mieszkać w pięknym zamku na skałach Wyszehradu. Rzeczywiście według źródeł historycznych to właśnie Przemyślidzi ustanowili w tym miejscu stolicę swojego państwa. DynastiaPrzemyslidów panowała od 800 do 1306 roku. Jej najsłynniejszym przedstawicielem był król Wacław, zwany Świętym – legendarny bohater Czechów – zamordowany przez swojego brata, Bolesława w 939 roku.
Od X wieku Praga zaczęła się szybko rozwijać; w 973 roku miasto stało się siedzibą biskupstwa Czech. Wkrótce Praga wyrosła na polityczne i kulturalne centrum królestwa Czech. Szczyt potęgi tego miasta przypada na XIV stulecie, kiedy to czeski król, Karol IV (1316-1378) włożył na głowę koronę Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Za jego panowania w Pradze ustanowiono arcybiskupstwo i założono pierwszy w tej części Europy uniwersytet (1348). Wielu profesorów uniwersytetu praskiego przeniosło się później do założonej w 1364 roku w Krakowie Akademii. Uniwersytet Karola stał się wzorem dla powstałej później uczelni krakowskie.
Na początku XV wieku Praga stała się ważnym ośrodkiem protestantyzmu. Na czele ruchu stał wieli reformator. Jan Hus (1369-1415). Hus, znajdujący się po dużym wpływem angielskiego myśliciela Hojna Wycliffa, w swoich kazaniach poddawał ostrej krytyce kościół katolicki. Zyskał wielką popularność wśród wiernych, został natomiast znienawidzony przez hierarchów kościoła, w wyniku czego, w 1415 roku został spalony na stosie.
Śmierć Husa spowodowała wybuch zamieszek. Na czele zbuntowanej praskiej biedoty stanął ksiądz Jan Zelivski. W 1419 roku tłum wtargnął do ratusza Nowego Miasta i wyrzucił przez okno znajdujących się tam 7 katolickich rajców miejskich. Zdarzenie to nazwano pierwszą defenestracją praską. Druga defenestracja miała miejsce w roku 1618, kiedy czeska protestancka szlachta wyrzuciła przez okno z zamku na Hradczanach delegację Habsburgów. Dwaj namiestnicy cesarscy przeżyli, jednak zdarzenie to przyczyniło się do wybuchu wojny trzydziestoletniej (1618-1648). Po zwycięstwie Habsburgów Habsburgów bitwie pod Białą Górą, niedaleko Pragi, miasto znalazło się pod silnymi wpływami niemieckim, wkrótce też zaczęło tracić swoje dotychczasowe społeczne znaczenie. Czytaj dalej »
Posted in Praga | No Comments »
Stara Praga chociaż intensywnie modernizowana, zachowała swój pierwotny wygląd; uliczki są tu wąskie i kręte, co chwila natknąć się też można na wspaniałe zabytki architektury, głównie budowle gotyckie i barokowe. W starych barokowych i secesyjnych pałacach mieszczą się dziś ministerstwa i ambasady. Praga prawie nie ucierpiała w wyniku działań wojennych, dzisiaj na listę zabytków wpisanych jest aż 1700 budynków.
Najpopularniejszymi obiektami rekreacyjnymi są: Centrum Sportowe im. Juliusza Bucika i miejskie zoo. W skład wielkiego kompleksu sportowego na Strahovie wchodzą między innymi trzy stadiony, największy z nich, Spartakiadowy, może pomieścić aż 250 tysięcy kibiców.
Wokół zabytkowego centrum Pragi rozciągają się tereny zajęte na przemian przez osiedla mieszkaniowe albo przez zakłady przemysłowe. W praskich osiedlach –„sypialniach” mieszka ponad połowa mieszkańców miasta, większość z nich pracuje w pobliskich zakładach przemysłowych. Otoczenie Prago pierścieniem osiedli i zakładów przemysłowych jest wynikiem prowadzonej w latach 50. polityki decentralizacji miasta; chodziło o stworzenie samodzielnych minicentrów w dzielnicach peryferyjnych.
Praga jest uważana za jedną z najpiękniejszych stolic Europy. Przez tysiąc lat swojej historii miasto nieustannie się rozwijało, od niewielkiej osady na początku naszego tysiąclecia po wielką, tętniącą życiem współczesną metropolię. Czytaj dalej »
Posted in Praga | No Comments »
Centrum miasta z Placem Wacława (Vaclavske namesti) – właściwie szerokim bulwarem – ukształtowało się w XIX wieku. Swoim rozmachem wyróżnia się na tle wąskich uliczek Starego Miasta. Vaclavske namesti było też świadkiem wielu ważnych momentów w historii Czech- to tu w 1969 roku w proteście przeciwko radzieckiej inwazji podpalił się i zginął w płomieniach Jan Palach. W 1989 roku na placu zgromadziło się ponad pół miliona demonstrantów żądających reform i obalenia komunizmu. Rząd ustąpił, a nowym prezydentem republiki ogłoszono opozycyjnego dramaturga Vaclava Hala. Wszystko to odbyło się w tak spokojnej atmosferze, że ten największy w powojennej historii kraju przełom zyskał sobie miano „aksamitnej rewolucji”. Czytaj dalej »
Posted in Praga | No Comments »
Bujne przed wojna życie kulturalne Pragi, w latach 1948 – 89 stopniowo coraz bardziej podupadało tłamszone cenzurą i biurokracją. Na szczęście w grudniu 1989 roku na nowo ożyło.
Muzyka zawsze odgrywała wielka rolę w życiu Prażan. Obecnie w mieście istnieją i występują dwie wielkie orkiestry: Praska Orkiestra Symfoniczna i Czescy Filharmonicy, ci ostatni pod dyrekcją cieszącego się uznaniem na całym świecie Vaclava Neumana. Doroczny festiwal muzyczny Praska Wiosna poświęcony jest w dużej części twórczości słynych czeskich kompozytorów Antoniego Dworaka ( 1841-1904), Leosa Janaczka (1854-1928) i Bedricha Metany (1824 – 1884)
Bardzo bogate jest też życie teatralne – w Pradze funkcjonuje około 20 scen teatralnych, teatralnych których największą estymą cieszy się Teatr Narodowy(Narodni divadlo). Oprócz Narodowego wielką popularnością cieszą się tez takie sceny jak: Teatr im. J.K. Tyla i muzyczny Teatr im. B Metany. Czytaj dalej »
Posted in Praga | No Comments »